Seyr u sülûke girmiş, riyazat, mücahede ve muamele ile nefsini arıtıp ruhunu yüceltmeye ve müşahedeye ermeye çalışan kimse. Salik önce kainattaki ilahi kudret ve asara bakar, onun delaletiyle Hakk'ın isimlerine isimlerinin delaletiyle sıfatlarına. sıfatlarının delaletiyle zât-i Barî'ye vuslata ererek sülûkünü tamamlar ve vasıl adını alır.
Sâlikin ilk günleri nasıl geçmelidir?
- Sâlik, tevbe ile intisâb ederek yeni bir hayata başladığından eski alışkanlıklarını terkedecek ve kendisini kulluk zeminine çekecektir. İntisab insan hayatında önemli bir karardır. Bu yüzden bu kararı vererek kendisine yeni bir hayat standardı getirmiş olan salik, hem Allah ile ilişkilerinde hem şeyhi ile ilişkilerinde, hem de çevresindeki insanlarla ilişkilerinde daha dikkatli olmalıdır. Yeni hayata geçiş sürecini sağlıklı bir biçimde tamamlamalıdır. Bu dönemde şeyh ve ihvanı ile sık sık görüşmesi yararlı olur. Terkettiği dünyevi şeylere dönüp bakmamalıdır. Kendisine tarif edilen belli bir düzen dahilinde varsa kaza namazlarını kılmalı, oruçları varsa tutmalı ve infakta bulunmalıdır. İlk heyecan insan hayatında önemlidir. Tarikat ve tasavvufa intisabın ilk heyacanını yaşayan insanlar, bunun kıymetini bilmeli ve fakat hemen erecekmiş gibi, bir hevese kapılmamalıdırlar. Çünkü şeytan ve nefis insanı böyle zamanlarda bu tür duygularla yanıltabilir. Kendi durumunu başkalarıyla kıyaslamak durumuna da düşmemelidir.
Müridin nefsiyle olan adabı nelerdir?
- Seyru sülûke girmiş mürid ve saliklerin kendi iç dünyalarında dikkat etmesi gerekli olan bir takım adab, sûfiyyenin imamları tarafından kitap, sünnet ve ruhî tecribelerden istifade ile adab kitaplannda kayda geçmişitir. Bunlardan bazılarını şöyle maddeler halinde sayabiliriz:
1- Allah ve kulları ile ilişkilerinde nefsi sıdk ve sadakat üzere olmak,
2- Kalbini günah kirlerinden tevbe ile arıtmak.
3- Dünya sevgisini ve buna bağlı olarak mal, makam ve baş olma sevdasını terketmek,
4- Sukût ve az konuşma yolunu tutmak,
5- İnsanların kusur ve ayıplarını görmemek ve araştırmamak,
6- Sülûkte ilerledikçe kendini yolun başında görmek,
7- Kötü arkadaşlardan uzaklaşmak,
8- Kendisine bir kusur izafe edildiğinde kendini savunmaktan kaçınmak.
9- Günde en az üç kerre nefsini hesaba çekip amellerini tartmak,
10- Büyüklenmeyi, kendi başına buyruk hareketi terketmek,
11- Her namaz öncesi batını afetlerden kurtulmak için kalbine yoğunlaşmak,
12- Nefse muhalefeti terketmemek.
